Zilte Landbouw Texel
Betrokken organisaties: Transforum Agro&Groen, Vrije Universiteit Amsterdam, Texelse Milieuvriendelijke Natuurproducten, WUR, Imares Alterra, Biosalien Innovatiecentrum Amsterdam, Hoogheemraadschap Noorderkwartier
Het project Zilte Landbouw Texel is onderdeel van het Bsik-project 'Leven met Water' en is bedoeld als een voorbeeld transitieproject. Ruim 125.000 hectare in Nederland zal in de nabije toekomst steeds zilter worden. Voor de groei van de gebruikelijke gewassen is zout water schadelijk. Dit project gaat niet over het bestrijden van die verzilting, maar over het benutten ervan voor zilte landbouw (adaptatie). Zilte landbouw maakt gebruik van zouttolerante planten. In dit project zullen nieuwe en traditionele gewassen worden onderzocht op hun zouttolerantie en marktpotentie. Daarnaast wordt een agronomisch systeem gebaseerd op het gebruik van zout kwelwater ontwikkeld en worden de nieuwe (biologische) gewassen op de markt gebracht. Op deze manier zal duurzame en rendabele landbouw in gebieden met zout kwelwater ontwikkeld worden. Onderzoek binnen de zilte landbouw begint pas net van de grond te komen en dit project zal de hoeveelheid kennis over zilte landbouw vergroten.
Het onderzoek aan de VU richt zich vooral op de ecologie en het uitvoeren van verschillende groeiexperimenten in het laboratorium.
Professor Jelte Rozema van de VU coordineert het project en promovendus Drs Arjen de Vos bestudeert de ecologie en zouttolerantie van de verschillende potentiele gewassen en doet op Texel onderzoek naar de teelt op grotere schaal.
Prof Dr Jelte Rozema
Drs Arjen de Vos
Ecologie - Experimenten - Opschaling
Om van een halofiet een nieuw landbouwgewas te maken moeten er meerdere stappen doorlopen worden. Vaak zijn dit wilde planten die nog niet in de landbouw worden gebruikt. Er is meestal weinig informatie beschikbaar over hoe de plant groeit en hoe deze gecultiveerd kan worden. Als eerste wordt er gekeken naar de ecologie van de desbetreffende plant, aangezien dit al veel informatie kan opleveren. Hierna worden experimenten in het laboratorium uitgevoerd om o.a. de zouttolerantie te bepalen, gevolgd door opschaling van de teelt op Texel.
Ecologie
Naast het bestuderen van de literatuur wordt er ook onderzoek gedaan op de Afsluitdijk. Hier groeien vele planten welke mogelijk als nieuw gewas geteeld kunnen worden. Het onderzoek richt zich vooral op het kwantificeren van het zilte milieu waar de verschillende planten aan blootgesteld worden tijdens het groeizeizoen.
Experimenten
Er worden momenteel diverse experimenten uitgevoerd aan de VU. Deze zijn vooral gericht op het achterhalen van de zouttolerantie en de groeisnelheid van de verschillende planten. Ook wordt er gekeken naar de fysiologie van de zouttolerantie. Hiervoor worden verschillende delen van de plant doorgemeten op zouten, nutrienten, polyfenolen, specifieke flavonoiden en antioxidanten. Deze stoffen zijn niet alleen belangrijk voor de zouttolerantie, maar geven de potentiele gewassen vaak ook een meerwaarde op de markt.
Planten waar momenteel mee wordt gewerkt zijn onder andere Crambe maritima (Zeekool), Hordeum vulgare (Gerst), Cochlearia officinalis (Echt Lepelblad), Diplotaxis tenuifolia (Wilde Rucola), en Tripleurospermum maritimum (Reukloze Kamille). Deze planten worden op verschillende zoutconcentraties opgekweekt op watercultuur, op grind met druppelirrigatie, of op grond verzameld op het perceel op Texel.
Opschaling
Op Texel wordt de opgedane kennis gebruikt om de teelt van de verschillende planten te ontwikkelen en te verbeteren. Op dit moment wordt gewerkt aan de opschaling van de teelt van Zeekool. Ook de marktintroductie van de nieuwe gewassen is onderdeel van het project. Dit gedeelte wordt vooral uitgevoerd door Marc van Rijsselberghe (Texelse Milieuvriendelijke Natuurproducten). Voor meer informatie over de opschaling op Texel zie;
www.ziltezeekool.nl
