Aardbeving 40km ten zuidoosten van Nijmegen

Aardbeving nabij Nederland

Een aardbeving die in grote delen van Nederland te voelen is! Dat is al weer een tijdje geleden. In 1992 schudde de aarde bij Roermond heftig, daarna waren er over het algemeen minder zware bevingen. De beving zelf vond plaats net over de grens in Duitsland, zo'n 40 kilometer ten zuidoosten van Nijmegen, op ongeveer 7 kilometer diep. Niet erg diep, dus de trillingen die vrijkomen bij de beving zijn aan het oppervlak goed te voelen.

Breuken in de ondergrond
In het zuiden van Nederland komen vaker aardbevingen voor, die te maken hebben met bewegingen langs breuken in de ondergrond. Die in Limburg zijn daarbij het meest bekend. Door Limburg loopt een serie breuken van noord-noordwest naar zuid-zuidoost. In dit gebied wordt de aardkorst een beetje uit elkaar getrokken, met als gevolg dat het centrale deel wat zakt (slenk). In die slenk (Roer Valley Graben) is er ook een gebied dat niet zo hard meedaalt: de Peelhorst. Vooral de breuk tussen de Peelhorst en de Roer-Vallei is bekend om zijn aardbevingspotentieel. Langs deze Peelrandbreuk vond ook de beving van 1992 plaats. Naar het oosten is de Peelhorst ook begrensd door een dalend gebied, zij het dat dit gebied minder actief daalt. Dit is de Venlo-slenk. Die Venlo slenk wordt aan de oostzijde begrensd door de Viersen-breukzone, die in de richting van Nijmegen loopt. Aan de noordzijde van deze breuk vond de aardbeving plaats. Waarschijnlijk loopt de breukzone nog iets verder door dan gedacht.

De belangrijkste breukzones in de ondergrond van Nederland (bron: wikipedia).

Aardbevingen in het gebied van 1904-2004 (bron: KNMI). Duidelijk zijn een paar kleine bevingen te zien in de buurt van Nijmegen langs de Viersen breukzone.

Die breuken in de ondergrond van Nederland bewegen doordat aan de zuidkant van Europa Afrika met ons continent botst en aan westkant de Atlantische Oceaan zich opent. De spanning die van deze randen van onze Euraziatische plaat tot in de ondergrond van Nederland doordringt, zorgt bij elkaar opgeteld voor rek in ongeveer oost-noordoost - west-zuidwestelijke richting. De aardkorst is niet al te stevig als je er aan trekt: met schokken vangt de korst deze rek op; aardbevingen dus! 

Meldingen van de aardbeving kwamen uit grote delen van het land binnen (bron: USGS)

Waarom voelen sommige mensen de beving wel en anderen niet?
Dat kan te maken hebben met de bodem waarop mensen wonen. Een stevige zandbodem geeft de trillingen van de beving vrij direct door, waardoor mensen op de Veluwe, Utrechtse Heuvelrug en dichterbij Nijmegen op de resten van de stuwwallen de beving goed konden voelen. Maar ook juist een flink slappe ondergrond doet het goed: veen raakt makkelijk in trilling! Je kunt in sommige gebieden zelf door op veengrond te springen al voelen hoe de ondergrond makkelijk in beweging te zetten is. Bij een aardbeving gebeurt dat ook, vandaar ook veel meldingen uit veengebieden.

Meer informatie over aardbevingen in Nederland staat hier op onze site.

Samengestelddoor Bernd Andeweg
t: 020 5987339