Gevaarlijk of niet?
Het is niet de bedoeling op deze site bij te houden wanneer welke vulkanen op de wereld actief zijn, daar zijn andere sites voor. Maar wij willen wel uitleggen waarom er verschillen bestaan tussen vulkanen, en waar welke types voorkomen.
Bij welke vulkaan kun je redelijk veilig een uitbarsting van dichtbij meemaken?
Verschillende soorten vulkanisme en vulkanisch gesteente hebben alles te maken met de chemische samenstelling van het magma dat een vulkaan voedt. Magma dat ontstaat door het smelten van aardkorst bevat veel silicium en water. Silicium zorgt voor lange ketens kristallen, waardoor het magma taai wordt. Dit in combinatie met water maakt erg explosieve vulkanen zoals Krakatau, Mount St Helens en de Pinatubo. Maken dat je wegkomt, want verwoesting alom!
Vulkanen die ontstaan door opwelling van magma diep uit de aarde, hebben een magma rijk aan ijzer en magnesium en arm aan silicium. Daardoor is de lava dun vloeibaar. Bovendien komt dit type vulkanisme voor op plaatsen waar de aardkorst uit elkaar getrokken wordt (IJsland, de Rift Vallei in Afrika: de Nyiragongo of Oldonyo Lengai) of boven zogenoemde hotspots: vaste plekken waar vanuit de diepte als een soort snijbrander magma door de aardkorst ‘snijdt’ (Hawaii). Bij dit soort vulkanisme kun je dichtbij komen, als je maar niet in de baan van de lavastroom staat!
Verschillende plaattektonische omstandigheden leveren verschillende vormen vulkanisme, vulkanen en gesteente op! Docenten en studenten doen onderzoek naar vulkanen. In het lab en door zelf van dichtbij te gaan kijken tijdens veldwerk! Een spannend bezigheid.
Oud-studente Janne Koornneef op de vulkaan Oldonyo Lengai
Vulkanisme tijdens je bacheloropleiding Aardwetenschappen
Bij de volgende vakken komen vulkanen en vulkanisme aan bod: 1e jaar: Systeem Aarde, Inleiding mineralogie, Chemie voor Aardwetenschappers, Tektoniek. In het tweede en derde jaar kun je in de richting Geologie vakken als Petrologie, Mineralogie volgen en je bachelorveldwerk besteden aan vulkanisme. Hier kun je kijken welke projecten studenten in hun bacheloropleiding kunnen doen! Pas op: dit kan zo enthousiasmerend zijn dat je het ook meteen wilt. In de masteropleiding en eventueel een promotieonderzoek kun je nog dieper in de vulkanen duiken.
Onderzoek naar vulkanisme op de VU
De Rift Vallei (Oost Afrika) is een van de onderzoekslokaties, daar wordt specifiek gekeken naar mantel xenolieten en magmahaardprocessen. In ‘cratons’ (oude, stabiele delen van de aardkorst) in Australië, Z. Afrika, Tanzania en Siberië wordt onderzocht hoe deze processen door de geologische tijd zijn veranderd. In alle gevallen wordt veldwerk gecombineerd met werken in het lab met de meest nieuwe analytische instrumenten en technieken.
